Kızık Köyü - Seben/BOLU

Yayla Bayramı

Kızıklılar her yıl yayladan köye dönüş zamanı olan haziran aylarının son günlerinde Kızık Yaylasında eskiden "Köprübaşı Bayramı" veya "Taş Bayramı" denilen, günümüzde "Kızık Yayla Bayramı"  adı verilen bir bayram yaparlar.
   
Dini nitelikte olan bu bayramlarda mevlit okunur, dini vaazlar verilir, ilahiler söylenirdi. Kızık Yayla Bayramını köy ihtiyar kurulu organize ederdi. Yayla Bayramı yakın zamana kadar Kuzgölcük Köyü ile birlikte yapılırdı.

Köy ihtiyar kurulu bayramın maddi giderleri için Kızıklı her aileden tereyağı, bulgur ve yufka toplardı. Eski yıllarda sürü sahipleri sürülerinden koyun veya kuzu vererek bayramın giderlerine katılırlardı.

Son yıllarda bayramın giderlerini karşılamak için Kızıkta oturan Kızıklılardan tereyağı ile bulgur almak için bağış toplanırken,  köyün dışında olan Kızıklıların Yayla Bayramına maddi katkıları için bağış toplanmaktadır. 1999 yılına kadar gayri resmi olarak toplanan bağışlar, 1999 yılında kurulan Kızık Yardımlaşma Derneği tarafından toplanmaktadır. Göçler nedeniyle Kızık Köyü'nün nüfusunun önemli ölçüde azalması yüzünden Kızık Yardımlaşma Derneği tarafından  köy dışında oturan Kızıklılardan bağış alınmak suretiyle Kızık Yayla Bayramına önemli mali kaynak sağlanmaktadır.

Yayla Bayramında bayram günü öğle yemeği için etli ve tereyağlı bulgur pilavı pişirilerek bayrama katılan köylülere ve konuklara ikram edilmektedir. Bayram pilavı Tepsiler içinde bayram yerinde sofra kuran konuklara verilir. Bayram pilavının lezzeti gerek Kızıklılar ve gerekse konuklar tarafından övgüyle anlatılmaktadır.

Kızık Yayla Bayramına bayram günü çevre köy ve kasabalardan birçok satıcı gelir. Bayram yeri bir pazar yeri manzarasına döner.

Köprübaşı Bayramı eski yıllarda köprübaşı adı ile anılan Aladağ Suyu'nun kenarında ve köprünün yanında yapılırdı. Bunun için adına Köprübaşı Bayramı denilirdi. Eski yıllarda Bayram köprünün yanında yapılırken bayrama katılan imamlar bayram mevlidini okunduktan  sonra küçük çay taşlarını okuyup, üfleyip Aladağ Suyu'na atarlardı. Bu sebeple halk arasında Taş Bayramı olarak da anılmaktadır. Son yıllarda bu bayram değişik yerlerde yapılmıştır. Birkaç yıldan beri de yayla içinde caminin bulunduğu alanda yapılmaktadır. Bunun için Köprübaşı veya Taş Bayramı yerine Kızık Yayla Bayramı  adı ile anılmaktadır.

Eski yıllarda Köprübaşı veya Taş Bayramının yapılacağı günün sabah, köyün imamı köy çocuklarını yayla camiinin önünde toplardı. İmam ve çocuklar ilahiler söyleyerek Çal tepesine çıkarlardı. Çal tepesinde bulunan ulu çam ağaçlarının dallarına bez parçaları bağlarlar ve yine ilahiler söyleyerek Aladağ suyunun yanında Köprübaşı denilen bayram yerine giderlerdi.

Yüzyıllar önce Orta Asya’da atalarımızın Şamanizm geleneklerine göre ulu ağaç dallarına bez veya kumaş parçalarını bağladıkları tarihi kayıtlarda görülmektedir. Anadolu’nun bir çok yerinde olduğu gibi Kızıklı çocuklar bayram yerine giderken Çal Tepesi'ndeki ulu ağaçların dallarına bez bağlamaları, İslam dinini kabul etmemize rağmen Samanizm geleneklerinin unutulmadığının açık bir göstergesidir.

Kızık Köyü nüfusunun göçler nedeniyle giderek azalması ile Kızık Yayla Bayramının maddi yönden organizasyonunda güçlükler meydana getirmiştir. Bunu gören ve köyden göç eden Kızıklılar bayram geleneğinin sürdürülmesi için Kızık Yardımlaşma Derneği'inin öncülüğünde  yardım ve bağışlarla Kızık Yayla Bayramına gerekli destek yapılmaktadırlar.

Bu bayramın amacı; topraktan bol ürün almak, yılı bereketli ve bolluk içinde geçirmek için mevlit okutmak, dua etmek, eş dost ve tanıdıklarla bir araya gelip kaynaşmak ve çeşitli malların alınıp satıldığı bir pazar oluşturarak alışveriş yapmaktır.

Bayramın ne zaman kutlanmaya başlandığının bilinmemesine rağmen yüzyıllar öncesine dayandığı bilinmektedir. Kızık Köylüsü 1960'lı yıllara kadar köyünde yaşamını sürdürmekte olup toprağa bağımlı gelenekçi bir hayat tarzı sürdürmekteydi. Kısıtlı ve dar arazisini hayvan ve insan gücüyle işlemekteydi. Hemen hemen herkesin yaşantısı birbirine benzer özellik göstermekteydi Yıllardır değişmeyen ve gelenekçiliğin ön planda olduğu bu yaşam günümüze kadar uzanmakta olmasına rağmen çağın gereklerine uygun olarak köy yaşantısında bir çok yenilikler olmuştur. Toprağa tarım makinaları girmiş, tavukçuluk ve arıcılık gibi yeni geçim kaynakları ortaya çıkmış, yayla otlakları tel örgü içine alınarak küçükbaş hayvancılık yerini büyükbaş hayvancılığa terk etmiş, büyük baş hayvan sayısı artmış ve niteliği iyileştirilmiştir. Köprübaşı Bayramı geleneği bazı değişikliklere rağmen devam etmektedir. Zamanla şehirlerde değişik iş alanlarının açılması, sanayinin gelişmesi, toprağa makinelerin girmesi ve ulaşım araçlarının gelişmesi sonucu hızla köyden şehre nüfus hareketinin olması nedeniyle Köy nüfusu azalmıştır. Bu nüfusun tamamına yakını 40 yaşının üzerindedir. Kızık Köylüsünün hepsinin birbiriyle akraba olması ve birbirlerinin sevip saymaları nedeniyle köyden şehre göç edenlerle köyde kalanlar arasındaki bağlar kopmadığı gibi daha da güçlenmektedir. Düğünlerde, cenazelerde, törenlerde halen birlikte hareket etmektedirler.

Uzun yıllardan beri  Kuzgölcük Köyü ile birlikte kutlanan Kızık Yayla Bayramları  Kuzgölcük Köylülerinin Kızık Yayla Bayramı adına kayıtsız kalmaları sonucu kutlamalar sadece Kızıklılar tarafından yapılmaktadır. Bayramın yeri de değişmiştir. Bayram artık Köprübaşında değil de Kızık Yaylası Camisi'nin yanında yapılmaktadır. Değişen toplum yapısı ve yaşam tarzına uygun olarak bayramın kutlama şekli de değişmektedir. Bayramın amacı tanıtmak durumuna gelmiştir.


Köylülerimizin büyük önem verdiği bu bayramlar, halkımızın barış içinde özgürce yaşamasının, birbirleriyle dayanışmasının en güzel ve en büyük göstergesidir. Bu bayramların halkımız yardımlaşmasında, birbirine destek olmasında büyük önemi vardır. Uzun kış günlerinde birbirlerini göremeyen çevre köyleri halkımız yapılan bu bayramlarda bir araya gelerek birbirleri ile hal hatır sormakta ve dostluklarını tazelemektedir.

Kızık Yayla Camisi'nin önünde bayram hazırlığında bir grup Kızıklı:"http://s.azbuz.com/uploads/images/8/95/5000000000895970.gif" grafik dosyası hatalı olduğu için gösterilemiyor.